KENTİN ALTYAPISI

GENEL BİLGİLER

Balıkesir genelinde altyapı ve ulaşımla ilgili yatırım ve hizmetler Büyükşehir Belediyesi’nin görev ve sorumlulukları arasındadır. Taşımacılık, elektrik ve doğalgaz ile ilgili özel işletmelerce de hizmet verilmektedir.



Elektrik Altyapısı

Balıkesir ilinin elektrik enerjisi altyapısı, Balıkesir II adlı 1 adet 380 kV, Balıkesir I, Balıkesir Seka, Dursunbey, Göbel, Bandırma II, Bandırma III, Erdek, Gönen, Edremit II, Ayvalık, Bigadiç ve Altınoluk olmak üzere 12 adet 154 kV Trafo Merkezi ve 236+772 km 380 kV ve 830+629 km 154 kV Enerji İletim Hattından oluşmaktadır. Toplam nominal kuru gücü 760 MVA ‘ dır. Bu merkezlerin puant yükü ise 288 MVA' dır.

Balıkesir’in elektrik dağıtımı 01.09.2010 tarihinde özelleştirilmiş olup, Balıkesir genelinde Merkez, Bandırma ve Edremit olmak üzere 3 adet işletme bulunmaktadır. Bölgede bulunan tüm ilçe ve köylere elektrik dağıtımı yapılmaktadır. Ancak özellikle Balıkesir köylerindeki mevcut elektrik şebekelerinin 80’li yıllarda kurulmuş olması ve bu şebekelerin ekonomik ömrünün ortalama 30 yıl olmasından dolayı köylerdeki dağıtım sisteminin yenilenmesi gerekmektedir.

Bunun yanında son yıllarda köylerde bulunan süt sağma, toplama ve soğutma tesislerin sayılarının artması kırsalda elektrik tüketimini büyük oranda artırmış olup artan ihtiyacı karşılamak üzere gerekli altyapı çalışmalarına başlanmıştır.

2012 yılında Balıkesir’in toplam elektrik tüketimi 2.669.963 MWh;   kişi başına toplam elektrik tüketimi 2.300 KWh olarak gerçekleşmiştir. İllerin toplam elektrik tüketimi ülke genelinde 19. sıradadır. Elektrik tüketiminin yüzde 41,7’si  sanayi, yüzde 27’6’sı mesken, yüzde 13’ü ticarethanelerin tüketimidir.  

Sanayi işletmelerinin tüketimi (şantiyeler dahil) 1.112.128 MWh. Ticarethanelerin tüketimi 348.543 MWh. Meskenlerin tüketimi 737.986 MWh. Tarımsal sulama tüketimi 34.114 MWh. Sokak aydınlatması için harcanan 75.507 MWh’tır.  

Bir tarım ili olan Balıkesir, 4.114 MWh olan tarımsal sulama toplam tüketimi ile ülke genelinde 29., sanayinin tükettiği elektrik açısından ise iller arasında 22. Sıradadır.

Doğal Gaz Altyapısı
Balıkesir, ulusal ve uluslararası doğal gaz iletim hatlarına ev sahipliği yapmaktadır. İl sınırından Botaş ve Nabucco’ya ait ana iletim hatları geçmektedir. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) için Balıkesir önemli bir geçiş noktası Çanakkale ise dağıtım merkezi olacaktır. Balıkesir’de büyük öneme haiz iki doğalgaz iletim hattı geçmesine rağmen yalnızca Merkez, Susurluk, Bandırma ve Gönen ilçeleri doğal gazdan yararlanabilmektedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu 30/03/2004 tarihinde 309–25 sayılı karar ile DAG/309–25/047 nolu Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım Lisansını Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım A.Ş ‘ ye vermiştir. Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım A.Ş AKSA DOĞAL GAZ DAĞITIM bünyesinde KAZANCI HOLDİNG’e bağlı olarak kurulmuştur.  

Şirket tarafından 2013 yılı sonu itibariyle 52.974.768 ₺ yatırım yapılarak 87.782 mt çelik, 548.128 mt polietilen boru hattı nın yapımı gerçekleştirilmiştir. http://www.balikesirgaz.com.tr

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu 23.03.2004 tarihinde 308-20 sayılı karar ile DAG-308-20/046 nolu Bandırma Doğal Gaz Dağıtım Lisansını Bandırma Doğal Gaz Dağıtım A.Ş ‘ ye vermiştir. Şirket tarafından 2013 yılı sonu itibariyle 24.585.725 ₺ yatırım yapılarak 21.091 mt çelik, 185.256 mt polietilen boru hattı nın yapımı gerçekleştirilmiştir. http://www.bandirmagaz.com.tr

Bu şehir içi doğal gaz dağıtım lisansı, lisans yürürlük tarihinden itibaren lisans hükümleri dâhilinde 30 yıllık süre için verilmiştir. İlgili mevzuat gereği; lisans alanlarındaki belediyelerin, doğal gaz dağıtım şirketleriyle yüzde 10 ortaklığı bulunmaktadır.

2013 yılı sonunda Balıkesir’de il bazında konut abone sayısı 116 bin 930; tüketim miktarı ise 95.799.169 (Sm3 )’tür.


Ulaşım Altyapısı
TR22 Bölgesi coğrafi konumu itibariyle ulaşım ağları açısından stratejik öneme sahiptir. İstanbul ve Bursa illeriyle İzmir arasındaki bağlantıyı sağlayan devlet yolu ve İzmir-Çanakkale kentlerini bağlayan karayolunun Ayvalık-Edremit bölümü Balıkesir sınırları içerisinde kalmaktadır.

Karayolu
Balıkesir ülkenin en büyük üç kentini bağlayan yolların üzerinde bir yerleşim merkezi olarak önemli düzeyde transit trafiğin geçtiği bir noktada bulunmaktadır. Bu nedenle yoğun trafik yaşanmaktadır. Avrupa ve İstanbul’ dan kaynaklanan ve Ege kıyılarına yönelen turizm trafiği de belirli mevsimlerde kent içinden geçen ana bağlantıların aşırı yüklenmesine yol açmaktadır.

Balıkesir’de karayolu ulaşımı, 637 km devlet yolu, 607 km il yolu olmak üzere toplam 1244 km yol ile sağlanmaktadır. Toplamda 1.244 km karayolu ağının 467 km’sini bölünmüş yollar oluşturmaktadır. Ayrıca 1075 yerleşim birimine ulaşımı sağlayan toplam yol ağının uzunluğu 5.011 km’ dir.

Bölgenin karayolu ağı kapsamında otoyol bulunmamaktadır. Ancak Balıkesir, sözleşmesi 27.09.2010 tarihinde imzalanan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu projesi güzergâhı üzerinde yer almaktadır.  44 km uzunluğunda bağlantı yolları, 377 km’lik yeni otoyol yapımı ile toplam 421 km’lik yol yapımını içeren ve ortalama 120 km/saat hıza uygun tasarlanan proje tamamlandığında İstanbul ve İzmir’e ulaşım süresi büyük ölçüde kısalacak ve kent bir çok yönden cazibe merkezi haline gelecektir. 2013 yılı verilerine göre Balıkesir’de toplam 377.012 adet motorlu taşıt bulunmaktadır.


Demiryolu

Kent içinde ulaşımda hafif metro, metro, banliyö, ve tramvay gibi ulaşım araçları kullanılmamaktadır. İl sınırları içerisinden geçip şehirlerarası çalışan ana hat trenleri seferleri bulunmaktadır.

Balıkesir, Türkiye demiryolları ulaşım ağında yer almakta olup Ankara’yı İzmir’e bağlayan demiryolu üzerinde bir transit merkezi durumundadır. Balıkesir’deki demiryolu uzunluğu, 280 km ile 9.642 km olan Türkiye demiryolu hattının yüzde 2,9’unu oluşturmaktadır.

Bölgedeki mevcut demiryolu hattının tamamı Balıkesir ilindedir. Bölge içi ve bölgeler arası erişilebilirliğin geliştirilmesi için Çanakkale’nin demiryolu ağına dahil edilmesi, Balıkesir’deki altyapı çalışmalarının da tamamlanması gerekmektedir.

Balıkesir kuzey-güney aksında, Bandırma limanı ile bütünleşmiş şekilde çalışan Bandırma İstasyonu ile başlayıp Balıkesir-Soma-Manisa-İzmir’e kadar ulaşan demiryolu hattına sahiptir. Bölgeden doğu istikametine devam eden demiryolu hattı ise Alanyurt istasyonundan ayrılarak Eskişehir-Ankara ve Afyon-Konya kentlerine ulaşmaktadır.

Mevcut demiryolu ağı taşıma ağırlıklı çalışmakta olup kapasite ve sefer sayıları açısından ilin potansiyelinin altında kalmaktadır. Yolcu taşımacılığının özendirilmesi ve mevcut demiryolu ağının çağa uygun hale getirilmesi gerekmektedir. 2023 yılına kadar yapımı planlanan yüksek hızlı demiryolu hatlarından biri de Bölgeyi ilgilendiren Bursa-Balıkesir-İzmir hattıdır.

Bölgeyi ilgilendiren önemli bir proje olan “Bandırma-Bursa-Ayazma-Osmaneli Hızlı Tren Hattı” ile Ankara, İzmir, İstanbul ve Bursa gibi metropollerin arasındaki ulaşımın kolaylaştırılması ve seyahat süresinin azaltılması hedeflenmektedir.



Havayolu
Balıkesir’de iki havalimanı bulunmaktadır. Şehir merkezine 5 km mesafede bulunan Balıkesir Merkez Havaalanı askeri ve sivil uçuşlara hizmet vermektedir. Haftanın 3 günü Ankara’ya seferler gerçekleştirilmektedir.

Bölgenin diğer önemli havayolu bağlantı noktası ise Edremit ilçesinde bulunan Balıkesir Koca Seyit Havaalanı’dır. 28.06.2012 tarihinde Balıkesir Körfez Havalimanının ismi Balkesir Koca Seyit Havalimanı olarak değiştirilmiştir. 2010 yılında tamamlanan çalışmalarla havaalanı uluslararası uçuş standartlarına uygun hale getirilmiştir.

Yılda 120 bin yolcu kapasitesiyle yalnız sivil kategoride hizmet vermekte olan havaalanı Ayvalık, Altınoluk, Akçay, Burhaniye, Küçükkuyu, Dikili gibi tatil merkezlerine yakın mesafededir.

Havaalanı yüksek turizm sezonu olan yaz aylarında oldukça faaldir. Havaalanının uluslararası direkt uçuşlara açılması bölgeye gelen yabancı turist sayısını önemli ölçüde artırmıştır.

 

Denizyolu
TR22 Güney Marmara Bölgesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’ne kıyısı bulunması nedeniyle ulusal ve uluslararası yük ve yolcu taşımacılığında büyük öneme sahiptir. Balıkesir 291 km, Çanakkale ise 671 km kıyı uzunluğuna sahiptir.

Ancak mevcut deniz yolu altyapısı; yolcu ve yük taşımacılığında potansiyelinin çok altındadır. Bölgenin kendi ilçeleri arasındaki deniz ulaşımı da zayıftır. Özellikle Adalara ulaşım süresinin çok uzun olması ve sefer sayılarının yetersizliği buralarda eğitim, sağlık, ticaret gibi konularda geri kalınmasına sebep olmaktadır.

Deniz yolu ulaşım olanakları konusunda Bandırma, önemli bir potansiyele sahiptir. Gelişmiş ve donanımlı limanı ile Marmara Bölgesi’nin denize açılan kapısı konumundadır. Bandırma-İstanbul arasındaki uzaklık 64 mildir. 1998 yılında başlatılan İstanbul-Bandırma arasındaki hızlı feribot ve deniz otobüsü seferleri, ulaşımda büyük kolaylık sağlamaktadır.

Yaz aylarında karşılıklı hafta içi dört, hafta sonu altı seferi bulan yoğun taşıma programı ile iki saat gibi kısa bir sürede, İstanbul’a ulaşmak mümkün olmaktadır. Bandırma’dan her gün Tekirdağ ve İstanbul'a Ro-Ro seferleri yapılmaktadır. Ayrıca Marmara Adası, Paşalimanı Adası ve Türkeli (Avşa) Adasına da günlük yolcu taşıma amaçlı seferler düzenlenmektedir.

Kaynak:

TÜİK Yayınları
GMKA 2014-2023 Bölge Planı TaslağıDevlet Demiryolları Genel Müdürlüğü, 2010-2014 Stratejik Planı, http://www.epdk.org.tr