GENEL BİLGİLER

Balıkesir; batıdan Çanakkale Boğazı ve Ege Denizi'ne; kuzeyden İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'ne kıyısı bulunan stratejik kent konumundadır. Bu sebeple, Türkiye'nin binlerce yıllık kültürel birikimine katkı sağlayan göç yollarının önemli kavşaklarından biri olmuştur.



Coğrafi Durum

Balıkesir Anadolu’nun kuzeybatısındadır. Büyük bir kısmı Güney Marmara’da yer almakla birlikte, hem Marmara hem de Ege Bölgesi’nde toprakları bulunmaktadır. Doğuda Bursa, Kütahya; güneyde İzmir, Manisa; batıda Ege Denizi, Çanakkale ve kuzeyde Marmara Denizi ile çevrilidir.  Çanakkale ile birlikte Marmara ve Ege Bölgeleri arasında konumlanan TR22 Güney Marmara Bölgesi’ni oluşturur. 

İlin izdüşüm yüzölçümü (*) 14456 km2, olup 39 06” ve 40 39” kuzey enlemleri ile, 26 39” ve 28 58” doğu boylamları arasında yer almaktadır. İlin kuzey yöndeki en uç noktası güneydekine 175 kilometre, doğu yöndeki en uç noktası batıdakine 210 kilometre uzaklıktadır. İl merkezinin rakımı 130 metredir.

İki denize de kıyısı olan Balıkesir kıyı turizmi, tarih ve kültür turizmi, termal turizm ve eko-turizm bakımından pek çok potansiyeli barındırmaktadır. 290,5 km'lik kıyı bandının 115,5 km'si Ege Denizi'nde, 175 km'si Marmara Denizi'ndedir. Ege Denizi’ndeki kıyıları (Ayvalık: 54 km, Gömeç: 17.5 km, Burhaniye: 12 km, Edremit: 32 km); Marmara Denizi’ndeki kıyıları ise (Gönen: 8 km, Erdek: 34.75 km, Marmara:72.5 km, Bandırma: 60 km)’dir. 

Balıkesir’in, Ege Denizi'nde Ayvalık Adaları olarak bilinen 22 adası, Marmara Denizi'nde de Marmara Adaları olarak bilinen adaları vardır. Marmara İlçesi sınırları içinde; Marmara, Türkeli (Avşa), Etkinlik ve Paşalimanı adaları; Ayvalık İlçesi sınırları içinde de Alibey (Cunda), Hasır, Küçük ve Büyük Maden adaları yer alır. Ayrıca Ayvalık’taki Şeytan Sofrası ve Erdek ilçesi sınırlarındaki Kapıdağ Adası çiftli tombolo ile karaya bağlanarak birer yarımadaya dönüşmüş durumdadır. Alibey ve Patrik adaları da tombolo ile birleşerek bugün Alibey adası olarak anılan önemli bir doğa güzelliğini oluşturmaktadır.

Balıkesir’in fazla engebeli olmayan toprakları büyük ölçüde dalgalı düzlüklerden oluşur. Güneydoğu ve güneybatı kesimleri daha dağlıktır, ancak 2000 metreye ulaşmaz. Güneydoğusundaki Alaçam 1652 m, Ulus 1769 m, Güney batısındaki Kaz dağlarının il sınırları içinde kalan bölümündeki Karataş tepesi 1774 metredir. 

Ovalar il alanı içinde daha az yer tutar. Bitkisel üretim açısından büyük önem taşıyan bu alçak düzlüklerden başlıcaları Balıkesir, Manyas, Gönen, Edremit, Sındırgı ve Bigadiç ovalarıdır. Çok verimli olan bu ovaların denizden yükseklikleri 10 – 220 m. arasındadır. 

Balıkesir topraklarından çıkan sular hem Ege Denizi’ne, hem de Marmara Denizi’ne dökülür. Bunlardan en önemlileri Edremit Körfezi’nde Ege Denizi’ne dökülen Havran Çayı ve Marmara Denizine dökülen Gönen Çayı ile Susurluk Çayı’dır.  Koca Çay, Simav Çayı, Atnos Çayı, Üzümcü Çayı ve Kille Deresi ildeki diğer akarsulardır.

Balıkesir’deki başlıca doğal göl, bazı kaynaklarda Kuş Gölü adıyla geçen Manyas Gölü’dür. Yapay göller ise Gönen, İkizcetepeler, Çaygören ve Sarıbeyler baraj gölleridir.

İlin toplam yüzölçümü (Göller Dâhil) 1.447.300 hektar olup, bunun 431.129 hektarı tarım alanı (% 29,8), 81.006 hektarı ise çayır mera (% 5,60) alanıdır. Ormanlar, ilin topraklarının % 47'sini kaplamaktadır. 

Balıkesir Arazilerinin Niteliklerine Göre Dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Güney Marmara Bölgesi, hinterlandındaki ulaşım argümanlarının yönetiminde önemli bir role sahiptir. Trakya’yı Anadolu’ya bağlayan uluslararası kara yolları olan Avrasya Ulaştırma Bağlantılarının ve Ekonomik İşbirliği Ulaşım Ağının, Karadeniz ile Ege Denizi’ni bağlayan uluslararası deniz yollarının, Marmara Bölgesi’ni Ege ve İç Anadolu Bölgelerine bağlayan kara, demir ve hava yollarının geçtiği Bölge, önemli turizm, ticaret ve sanayi merkezlerini de birbirine bağlamaktadır.

Bölgede ve civarında önemli turizm merkezlerinin bulunması, bölgenin ulaşım konusunda önemini arttırmaktadır. İstanbul ile başlayıp, Gelibolu Yarımadasından güneye doğru devam eden ve Edremit Körfezi ile İzmir’e bağlanan, oradan da Akdeniz’e doğru devam eden kıyı şeridinde yer alan doğa ve tarih turizminin önemli merkezleri kara ulaşımının gelişmesini sağlamıştır.


(*) İzdüşüm Alanı: Arazideki yükseklikler ve çukurluklar dikkate alınmadan yapılan yüzölçümü hesaplaması. Bir yerin gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasındaki fark fazla ise o yer engebeli ve dağlıktır. Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark az ise o yer, yerşekilleri bakımından sade bir yapıya sahiptir.