ENERJİ - MADENCİLİK

GENEL BİLGİLER

Balıkesirde madencilik ve enerji

Balıkesir’de madencilik önde gelen sektörlerden biridir. Yeraltı kaynaklarında Türkiye ortalamasının yaklaşık 3 katı kadar zengin olan Balıkesir, ülkemizde en çok maden ruhsatına sahiptir. Balıkesir, rüzgar enerjisi üretimi alanında Türkiye’nin lideridir.



Balıkesir, Anadolu Yarımadası’nın kuzeybatısında yer almaktadır ve sahip olduğu özellikler çeşitli maden yatakları oluşumu için uygun ortam teşkil etmektedir. Bu nedenle hem maden rezervleri, hem de maden çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. 


Özellikle altın, gümüş, antimon, civa, bakır, kurşun, çinko, demir, manganez, krom, bor ve tuzları, zeolit, mermer, ametist taşı, kaolin, bentonitik killer ve linyit Balıkesir ilinin dikkat çeken yeraltı kaynaklarıdır. Balıkesir, ülkemizin dünya ölçeğinde rezerve sahip olduğu bor minerallerinde birinci ve mermer mineralleri bakımından da ikinci sıradaki ildir.


Balıkesir, ülkemizde zengin yer altı kaynakları ile bilinmektedir. Bigadiç ilçesi, kolemanit minerali rezervleri açısından Dünya’nın en büyük bor yatağıdır. Yine mermere ismini veren çıkarıldığı Marmara Adası’dır. Türkiye’nin ilk mermer fabrikası 1912’de Marmara Adası’nda kurulmuştur (Yenigün, Tufan, & Güngör, 2010).


Balıkesir metalojenik bölgede yer alması nedeniyle altın, gümüş, antimuan, civa, bakır, kurşun, çinko, demir, manganez, krom, bor tuzları, killer, zeolit, mermer-doğal taşlar, yapı taşları, yarı kıymetli süs taşları ve linyit kömürleri açısından önemli rezervlere sahiptir; bu sebeple tarih boyunca madencilik faaliyetlerinin kesintisiz olarak yürütüldüğü bir bölge olmuştur.

Balıkesir ilinin 15 km çevresinde, inşaat hammaddeleri olarak nitelendirilen kum, çakıl, kireçtaşı; Ayvatlar andeziti, Üçpınar tüfü gibi doğal taşlar ve kırma taş olarak kullanılabilecek kireçtaşları bulunmaktadır. Balıkesir bor tuzları, antimuan, kaolen ve bentonitik killer ve ametist kristalleriyle öne çıkmaktadır.


Balıkesir’ de MTA Kuzeybatı Anadolu Bölge Müdürlüğü, ETİBOR Bigadiç İşletme Müdürlüğü,ETİBOR Bandırma Bor ve Asit Fabrika İşletme Müdürlüğü, Eczacıbaşı-Esan, SÜD-Chemie, Kale Maden, Mortaş, Cam-Ser ve Şentaş Madencilik gibi madencilikle ilgili kuruluşlar bulunmaktadır. (Yenigün, Tufan, & Güngör, 2010).


Balıkesir Sanayi Odası’na kayıtlı 72 adet madencilik firması bulunmaktadır. Dünya ekonomisindeki iyileşmeye bağlı olarak, metal fiyatlarındaki yükselişin devam edeceği ve doğal taş tüketiminin artacağına dair öngörüler, madencilik sektörünün önümüzdeki dönemde ilimize sunacağı önemli fırsatlara işaret etmektedir.

Özellikle bor ürünlerinin ileri teknoloji gerektiren LCD televizyon gibi ürünlerde kullanımının yaygınlaşması bor ihracatının katlanarak artacağı tahminlerini beraberinde getirmektedir. Bunun yanı sıra ülkemiz maden ürünleri ihracat gelirinin yarısını oluşturan doğal taş alt sektöründe ilimiz önemli bir konumdadır.


Doğal taş tüketiminin son dönemde hızla artması yapılan projeksiyonlara da yansımış ve önümüzdeki 15 yıl içinde doğal taş tüketiminin yaklaşık 3 katına çıkarak 3,4 milyar m3’e ulaşacağı projeksiyonları yapılmıştır. Ayrıca ilimizin önemli madencilik ürünleri arasında yapı ve dekorasyon malzemesi olarak kullanılan mineraller önemli bir yer tutmaktadır (MTA, Kuzeybatı Anadolu Bölge Müdürlüğü, 2011).


Rüzgar Enerjisi


Yerli enerji kaynaklarının büyük öneme sahip olduğu bir ortamda, Güney Marmara Bölgesi ülke açısından önemli bir konumdadır. Temmuz 2013 verilerine göre; Türkiye’de 2619 MWh olan rüzgar enerjisi kurulu gücünün 800 MWh ile yüzde 30,6’sını (Balıkesir 666 MWh, Çanakkale 133 MWh) bulunduran Güney Marmara Bölgesi, rüzgar enerjisi üretimi alanında Türkiye’nin lideridir.


Türkiye, 11.000 MWh’ın üzerindeki lisanslı/lisanslanacak rüzgar enerjisi santralleri ile Avrupa’nın en büyük rüzgar enerjisi pazarı konumundadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Strateji Raporu’na göre 2023 yılı hedefi 20.000 MWh olarak belirlenmiştir.


Ayrıca, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’nin tekno-ekonomik rüzgar enerjisi kurulu gücü potansiyeli 48.000 MWh’dir. İşletmedeki santrallere inşa halindeki 970 MWh’lik ve lisansı alınıp inşasına başlanmayan 6.160 MWh’lik santrallerin eklenmesi ile 9.750 MWh’e çıkması beklenen rüzgar enerjisi kurulu gücünün en az yüzde 18,8’i (1.834 MWh) Bölgede yer alacak ve Bölge bu alandaki liderliğine devam edecektir.


Sonuç olarak Bölgenin rüzgar enerjisi kurulu gücünün 2019 yılına kadar 1.200 MWh artışla 2.000 MWh’e çıkarılması beklenmektedir. Aynı dönemde Marmara ve Ege Bölgeleri yaklaşık 4.800 MWh’lik kapasite artışıyla birlikte toplam kurulu gücün yüzde 70’ini teşkil eden 6.808 MWh kurulu güce ulaşacaktır. Marmara ve Ege Bölgelerinin kesişim noktasında yer alan Güney Marmara Bölgesi’nin, ekonomik ve coğrafi hinterlandı ile birlikte Türkiye’de rüzgar enerjisi pazarının odak noktasında yer alması beklenmektedir.


Lisanssız elektrik üretimi çalışmalarının 2008 yılında başlaması ile birlikte Bölgede bu alanda faaliyet gösteren işletmelerin sayısı da artmıştır. 2013 yılı Ekim ayında lisanssız elektrik üretimine ilişkin ikincil mevzuatın da düzenlenmesi sonucunda, yakın dönemde lisanssız elektrik üretimi pazarının daha da canlanması ve Bölgenin bu pazardan da en yüksek payı alması beklenmektedir. Bu sebeple Bölge, lisanssız elektrik üretimi teknolojileri konusunda faaliyet göstermek isteyen KOBİ’lere önemli fırsatlar sunmaktadır.


Jeotermal Enerji

Türkiye’de en fazla jeotermal kaynağa sahip olan Bölge, jeotermal enerji üretimi potansiyeli de göstermektedir. AJeotermal kaynaklar Bölgenin geneline yayılmış olup Güre, Pamukçu, Hisaralan, Hisarköy, Gönen, öne çıkmaktadır. Gönen, Bigadiç ve Sındırgı’da jeotermal ile konut ısıtılması çalışmaları yürütülmekte olup Balıkesir’de 65.000, Çanakkale’de ise 35.000 konut, jeotermal enerji ile ısıtılabilecek potansiyel yerleşim birimi olarak öngörülmektedir.